Wat maakt een groot stads- of infrastructuurproject succesvol? Waarom blijven sommige plannen jarenlang in de studiefase hangen? En hoe combineer je een duidelijke langetermijnvisie met de flexibiliteit om onderweg bij te sturen?
In de nieuwste aflevering van de Never Overdue Podcast gaat Jean-Paul Van Damme in gesprek met Koen Kennis, schepen van Antwerpen. Het gesprek gaat over veel meer dan politiek. Het draait over leiderschap, besluitvorming, governance, grote infrastructuurprojecten en de uitdaging om plannen daadwerkelijk om te zetten in resultaat.
De inzichten van Koen Kennis zijn niet alleen relevant voor beleidsmakers. Ook ondernemers, managers en projectleiders krijgen te maken met complexe beslissingen, verschillende belangen en projecten waarbij de weg naar het einddoel zelden volledig voorspelbaar is.
Hoe maak je van beleid concrete impact?
Een goed plan is nog geen resultaat. Volgens Koen Kennis ontstaat echte impact pas wanneer beleid wordt vertaald naar concrete uitvoering. Plannen, studies en visies zijn noodzakelijk, maar uiteindelijk moeten beslissingen ook leiden tot actie.
Dat werd volgens Kennis duidelijk bij verschillende grote infrastructuurprojecten in Antwerpen. Waar projecten jarenlang konden blijven hangen, ontstaat pas echte vooruitgang wanneer knopen worden doorgehakt en de uitvoering daadwerkelijk begint.
Voor bestuurders én bedrijfsleiders geldt daarbij hetzelfde principe: impact ontstaat wanneer strategie zichtbaar wordt in de praktijk. Een plan krijgt pas betekenis wanneer burgers, klanten, medewerkers of andere stakeholders het resultaat ervan daadwerkelijk ervaren.

Waarom mislukken grote projecten vaak door governance?
Bij complexe projecten wordt vaak gekeken naar technische uitdagingen. Volgens Koen Kennis ligt het echte probleem echter vaak ergens anders: bij governance, besluitvorming en verantwoordelijkheid.
Een project heeft duidelijke sturing nodig. Scope, budget en timing moeten voortdurend worden opgevolgd en verantwoordelijkheden moeten helder zijn. Wanneer een project begint af te wijken zonder dat iemand ingrijpt, kunnen kleine afwijkingen uiteindelijk uitgroeien tot grote problemen.
Goede governance betekent daarom niet alleen controle achteraf. Het betekent dat er tijdens het hele project duidelijkheid is over wie beslist, wie verantwoordelijk is en hoe de voortgang wordt bewaakt.
Voor grote infrastructuurprojecten, maar ook voor bedrijfstransformaties en andere complexe projecten, is die duidelijke ownership essentieel.

Hoe combineer je langetermijnvisie met flexibiliteit?
Een langetermijnvisie geeft richting, maar de weg naar dat doel kan veranderen. Volgens Koen Kennis is het daarom belangrijk om een duidelijke bestemming voor ogen te houden zonder vast te houden aan één vooraf bepaald pad.
De omstandigheden waarin een project wordt uitgevoerd veranderen voortdurend. Economische omstandigheden, maatschappelijke verwachtingen, technische mogelijkheden of politieke beslissingen kunnen ervoor zorgen dat een oorspronkelijk plan moet worden aangepast.
De oplossing is volgens Kennis niet om de visie telkens opnieuw te veranderen, maar om flexibel te zijn in de uitvoering. Wanneer een bepaalde route niet werkt, moet je een alternatief kunnen zoeken zonder het uiteindelijke doel uit het oog te verliezen.
Dat vraagt niet alleen strategisch inzicht, maar ook veerkracht en het vermogen om verschillende belangen met elkaar te verzoenen.

Wat kunnen ondernemers leren van grote publieke projecten?
De lessen uit grote stedelijke en infrastructuurprojecten zijn ook toepasbaar binnen bedrijven. Zowel publieke als private organisaties moeten strategie vertalen naar uitvoering, complexe projecten beheersen en verschillende stakeholders op één lijn krijgen.
Volgens de inzichten van Koen Kennis zijn daarbij drie elementen belangrijk: duidelijke verantwoordelijkheid, continue opvolging en flexibiliteit in de uitvoering.
Een strategie heeft weinig waarde wanneer niemand verantwoordelijk is voor de uitvoering. En zelfs een goed geleid project moet kunnen worden aangepast wanneer de realiteit verandert.
Daarom is goed leiderschap volgens deze visie niet alleen een kwestie van een richting bepalen. Het gaat ook over beslissingen nemen, verantwoordelijkheid opnemen en ervoor zorgen dat een organisatie daadwerkelijk vooruitgaat.
Waarom zijn lange termijn visie en uitvoering allebei nodig?
Een langetermijnvisie zorgt ervoor dat organisaties weten waar ze naartoe willen. Uitvoering zorgt ervoor dat die ambitie werkelijkheid wordt.
Koen Kennis laat in het gesprek zien dat beide elementen elkaar nodig hebben. Alleen visie leidt tot plannen zonder resultaat. Alleen uitvoering zonder duidelijke richting kan leiden tot losse beslissingen zonder samenhang.
De uitdaging voor leiders is daarom om richting en uitvoering met elkaar te verbinden: weten waar je naartoe wilt, maar bereid zijn om de route aan te passen wanneer de omstandigheden daarom vragen.
Conclusie: strategie werkt pas wanneer je ze realiseert
Het gesprek met Koen Kennis toont dat succesvol besturen en succesvol ondernemen verrassend veel gemeen hebben. In beide gevallen gaat het om complexe beslissingen, verschillende belangen, beperkte middelen en een toekomst die je nooit volledig kunt voorspellen.
De belangrijkste les is dat impact niet ontstaat door plannen alleen. Er is ook sterke governance, duidelijke verantwoordelijkheid en consequente uitvoering nodig.
Tegelijk vraagt een langetermijnvisie voldoende flexibiliteit. Je moet de bestemming kunnen behouden terwijl je de route aanpast aan de realiteit.
Voor beleidsmakers, ondernemers, managers en projectleiders blijft de kern daarom dezelfde: denk op lange termijn, neem verantwoordelijkheid en zorg ervoor dat plannen uiteindelijk ook werkelijkheid worden.
Veelgestelde vragen over Koen Kennis en grote projecten
Koen Kennis is schepen van Antwerpen. In de Never Overdue Podcast spreekt hij over bestuur, grote projecten, infrastructuur, leiderschap, besluitvorming en langetermijnvisie.
Volgens Koen Kennis ligt het probleem niet altijd bij de technische complexiteit. Governance, besluitvorming, verantwoordelijkheid en opvolging spelen een belangrijke rol in het al dan niet realiseren van complexe projecten.
Goede governance zorgt voor duidelijke verantwoordelijkheden, besluitvorming en opvolging. Scope, budget en timing moeten voortdurend worden bewaakt om te voorkomen dat een project ontspoort.
Door de eindbestemming duidelijk te houden, maar flexibel te zijn over de manier waarop je die bereikt. Wanneer omstandigheden veranderen, kan het nodig zijn om de route aan te passen zonder de strategische richting te verliezen.
Ondernemers kunnen leren dat strategie pas impact krijgt wanneer ze wordt uitgevoerd. Duidelijke ownership, continue monitoring en het vermogen om bij te sturen zijn essentieel voor complexe projecten.